HCTO logo
Houtstudie Centrum

Dibétou

Loofhout › Meliaceae › Lovoa trichilioides

Handelsnamen

ATIBT: Dibétou NBN 13556 African walnut (GB); dibétou (F); Dibetou (D); code: LVTR. Wnaimei (Sierra Leone); Apopo (Nigeria); Noyer d'Afrique, Noyer du Gabon (Frankrijk); Congowood, Tigerwood (USA); Tigerwood, African walnut (GB); Embero, Nivero (Republiek Equatoriaal-Guinea); Bombulu, Lifaki-muindu (Zaire); Eyan (Gabon); Bibolo (Cameroon); Anamenila, Sida, Apolo, sida (Nigeria); Mpengwa, Dubini-biri (Ghana); Dibetou (ivoorkust)

Herkomst

Afrika: Angola, Cameroon, Central Afrikaanse replubliek, Congo, Republiek Equatoriaal-Guinea, Gabon, Ghana, Guinea, Ivoorkust, Kenya, Liberia, Mozambique, Nigeria, Rwanda, Sierra Leone, Tanzania, Uganda, Zaïre, Zimbabwe

Boom

Wintergroene boom met een hoogte van 30 tot 45 m, en een prachtige rechte cilindrische stam die tot 25 m (soms 30 m) hoogte takvrij is met wortellijsten tot op ongeveer 1,5 m hoogte. Maar de stam kan ook bochtig zijn. De diameter wordt gewoonlijk 60 tot 90 cm soms tot 120 m. De schors is grijsbruin tot zwartbruin, glad tot schilferig, met veel lenticellen. Bladeren afwisselend, (paripinnately).

Hout

Fysische kenmerken

Kleur kernhout
varieert van geelbruin tot grijs donkerbruin met gouden en zwartachtige strepen. Vandaar de naam tigerwood.
Kleur spint
varieert van grijswit tot lichtbeige, van 30 tot 50 mm breed maximaal 70 mm. Duidelijk te onderscheiden van het kernhout.
Nerf
fijn tot matig fijn.
Draad
kruisdraad, uitzonderlijk recht.
Tekening
op het kwartierse vlak, een streep tekening als gevolg van de kuisdraad, en kan ook donker geaderd zijn. Op het dossevlak geen uitgesproken tekening.
Geur
Geurt enigszins naar ceder.
Glans
Zeer hoog.
Volumieke massa
Lovoa trichilioides 450 - 550 - 660 kg/m3 bij 12% vochtgehalte, vers ongeveer 750-850 kg/ m3. Lovoa swynnertonii en Lovoa tomentosa 600 - 700 kg/m3 bij 12% vochtgehalte, vers ongeveer 850-950 kg/m3.

Mechanische kenmerken

Dibetou is vrij zacht, vast en sterk.
Buigsterkte
7 N/mm²
Elasticiteitsmodulus
8800 N/mm².
Stijfheid
zwak.
Schokweerstand
Zeer laag tot laag.
Druksterkte evenwijdig aan de vezel
40 N/mm².
Schuifsterkte
9,4 N/mm².
Splijtsterkte
gemiddeld: 44 N/mm².
Hardheid volgens Janka
evenwijdig aan de vezel 4150 N/mm².

Drogen

Dibetou droogt tamelijk vlug. Het dient echter voorzichtig te gebeuren om scheuren en vervorming te voorkomen. Eenmaal droog werkt het zeer weinig.
Het evenwichtsvochtgehalte is bij een relatieve luchtvochtigheid van 90 en 60% respectievelijk
18 en 13%.
Krimp Van nat tot absoluut droog. Van nat tot 12,0%.
Tangentiaal
6,1% Tangentiaal: 3,3%.
Radiaal
4,7% Radiaal: 2,3%.
Stabiliteit
matig stabiel.
Werken
Middelmatig.

Duurzaamheid

Matig duurzaam tot weinig duurzaam, klasse 3 – 4 volgens praktijk ervaring en veld onderzoek.
Weerstand tegen schimmels
niet duurzaam.
weerstand tegen dierlijke organisme
kernhout: tegen drooghoutboorders duurzaam, tegen termieten niet duurzaam, tegen marineboorders: niet duurzaam. Het is spint is gevoelig voor aantasting door insecten.
Geschiktheid tot impregneren
Het kernhout is moeilijk tot zeer moeilijke impregneren, klasse 3 en 4. Het spint is matig tot goed te impregneren, klasse 2.

Bewerking

Dibétou laat zich, zowel met de hand als machinaal, met scherp gereedschap gemakkelijk bewerken. De kruisdraad beïnvloedt de bewerking. Scherp gereedschap en een kleine snijhoek (15°) zijn bij vlakken en schaven noodzakelijk om inspringsel of een wollig oppervlak te voorkomen. Bij zagen wordt aanbevolen te werken met 20° spaanhoek en 55° wighoek.
Spijkeren en schroeven
matig, enige neiging tot splijten. Voorboren aangeraden.
Lijmen
goed.
Buigen
matig.
Het zaagsel kan irriterend zijn en kunnen astmaverschijnselen veroorzaken tijdens de bewerking. Een goede afzuiging is dus noodzakelijk.

Afwerking

Vernissen, verven en beitsen leveren geen moeilijkheden op. Maar voor een fijne polijsting is het gebruik van een plamuur aan te raden.

Toepassingen

Meubelindustrie en binnenbetimmeringen. Betimmeringen in de scheeps-, carrosserie- en voertuigenbouw. Verder biljarttafels, parketvloeren, lijsten, beeldhouwwerk, en muziekinstrumenten. Doordat de kleur en het uiterlijk van dibétou vergelijkbaar is met notenhout (Juglans spp.) wordt het meestal gebruikt als vervanger daarvan zoals: voor decoratief fineer en gefineerd plaatmateriaal in meubelen, betimmeringen en pianokasten. Het wordt ook gebruikt als brandhout en voor de productie van houtskool.

Opmerkingen

Lovoa omvat 3 soorten. Lovoa swynnertonii en lovoa tomentosa komen voor in het oosten van DR Congo, Kenia, Oeganda, Tanzania, Zimbabwe en Mozambique, in het regenwoud tot 1500 m hoogte. Het hout wordt voor soortgelijke doeleinden gebruikt als dat van Lovoa trichilioides . Lovoa swynnertoniiis is in veel regio's zwaar geëxploiteerd en is bijna overal in het verspreidingsgebied zeldzaam; het staat als bedreigd op de rode lijst van de IUCN.

Stalen

Afmetingen massieven houtstalen: L.15 x B.8 x D.1 cm of afmeting volgens beschikbaarheid van de houtsoort. Afmetingen fineerstalen: A4 formaat of afmeting volgens beschikbaarheid van de houtsoort.

TypeVoorraadPrijs
FineerOp voorraad1.50
MassiefOp voorraad2.00