Iroko / Kambala

Fysische kenmerken

Kleur kernhout

varieert van botergeel tot bruingeel, goudbruin en donkerbruin, soms met donkerbruine zones.

Kleur spint

witachtig tot grijswit , is duidelijk van het kernhout te onderscheiden en 50 tot 100 mm breed.

Draad

recht tot kruisdraad, soms golvend.

Nerf

matig grof.

Tekening

op het dosse vlak een streeptekening van licht axiaal parenchym tegen het donker libriformweefsel. Op het kwartierse vlak een lijnen tekening.

Glans op radiaalvlak

zijdeachtig.

Volumieke massa

470 tot 850 kg/m³ bij 12% vochtgehalte, vers 950 tot 1200 kg/m³.

Naargelang het groeigebied kan de volumieke massa en de hardheid sterk variëren.

Mechanische kenmerken

Sterkteklasse

iroko ,gesorteerd volgens de norm BS 5756 HS, is ingedeeld in sterkteklasse D40 volgens norm NEN-EN 338.

Buigsterkte

94 N/mm².

Elasticiteitsmodulus

10.900 N/mm².

Stijfheid

zwak.

Schokweerstand

zwak tot zeer zwak.

Druksterkte evenwijdig aan de vezel

53 N/mm².

Schuifsterkte

12,4 N/mm².

Splijtsterkte per mm breedte

66 N/mm gemiddeld.

Hardheid volgens Janka

evenwijdig aan de vezel: 5.600 N.

loodrecht op de vezel

10.900 N.

Drogen

Iroko laat zich goed en matig snel drogen. Het moet met veel zorg geschieden omdat kruisdradig hout nogal gemakkelijk vervormt. Hout met veel inhoudstoffen (kalk) droogt aanzienlijk langzamer. Bij het stapelen laten stapellatten dikwijls strepen achter. Dit kan voorkomen worden door iroko stapellaten te gebruiken.

Evenwichtsvochtgehalte bij respectievelijk 90 en 60% relatieve luchtvochtigheid

14,5% en 11,5%

Vezelverzadigingspunt aan de lucht 24%

Krimp

	van groen tot 12%	van groen tot absoluut droog
Radiaal	1,3%	3,3%
Tangentiaal	2,2%	5,1%

Stabiel

zeer stabiel.

Werken

gering.

Duurzaamheid

Zeer duurzaam tot duurzaam klasse I – II volgens praktijkervaring en veldonderzoek. De duurzaamheid is sterk afhankelijk van de volumieke massa. Hoe hoger de volumieke massa en hoe donkerder de kleur, hoe duurzamer.

Bestand tegen insecten

zeer duurzaam. Spint is gevoelig voor Lyctuskevers.

Geschiktheid tot impregneren

kernhout zeer moeilijk te impregneren, spint gemakkelijk.

Chemische eigenschappen

door de inhoudstoffen zal iroko, in contact met beton het uitharden aanzienlijk vertragen. In contact met ijzer kan een grijze tot zwarte verkleuring optreden.

Bewerking

Iroko is, zowel met de hand als machinaal, goed te bewerken. De gereedschappen worden snel bot als het kalkinsluitsels bevat. Bij kruisdradig hout, wordt een kleine spaanhoek geadviseerd. Bewerkingen voor profielen, pen- en gatverbindingen, boren en draaien leveren geen problemen op. Goede afzuiging tijdens bewerken van iroko is noodzakelijk om gezondheidsproblemen, bij daarvoor gevoelige personen, te voorkomen.

Schroeven en/of nagelen

redelijk, voorboren wordt aangeraden samen met gebruik van roestvast verbindingsmateriaal.

Lijmen

goed met daarvoor geschikte lijmen, anders matig.

Buigen

matig.

Afwerking

Matig. Voor glad werk is gebruik van een poriënvuller noodzakelijk. Bij verven of vernissen dienen eerst de gomachtige inhoudsstoffen verwijderd te worden, daar deze het drogen aanzienlijk vertragen. Door toepassing van afwerkingssystemen op kunstharsbasis, die door polymerisatie drogen, worden deze problemen vermeden. Bij toepassingen van een watergedragen verf kan wit uitbloeden optreden, dit door de aanwezigheid van wateroplosbare inhoudsstoffen.

Toepassingen

Wordt veel gebruikt voor dwarsliggers, grof timmerwerk aan huizen en schepen, waarbij het hout aan weer en wind is blootgesteld, voor wagonbouw, ramen, deuren, gevelbetimmering, parketvloeren, trappen, binnenbetimmering, laboratoria, meubels en beeldhouwwerk.

Opmerkingen

Iroko bevat een giftige stof, chlorophorin genaamd. Hierdoor kunnen bij de bewerking slijmvliesontstekingen en huidaandoeningen optreden. Iroko vertoont in uiterlijk een vage gelijkenis met teak en wordt daarom wel eens met de naam iroko-teak, en kambala-teak aangeduid, welke onjuiste benamingen zijn. Loepkenmerken. Groeizones Meestal duidelijk. Vaten Rangschikking: verspreidporig. Groepering: alleenstaand en in radiale groepjes van 2 en in scheve groepjes van 3 – 4. Doorboring: enkelvoudige doorboring. Diameter: 60 tot 375 µm. Aantal: 1 tot 8/mm². Thyllen: soms aanwezig. Inhoudsstoffen: witte gomachtige inhoudsstoffen. Stralen Soort: één soort. Breedte: 10 tot 70 µm. Hoogte: tot 0,6 mm. Aantal: 3 tot 6 soms 9/mm. Rangschikking: geen. Parenchymweefsel Paratracheaal parenchym: vasicentrisch, aliform en confluent unilateraal, soms als brede onregelmatige banden.