Essen, Europees

Fysische kenmerken

Kleur kernhout

lichtbruine tot donkerbruine strepen of vlammen. In de praktijk wordt het spint van essen meestal verhandeld en verwerkt.

Kleur spint

varieert van wit geelachtig tot licht geelbruin.

Draad

recht, soms golvend.

Nerf

grof.

Tekeningen

op het dosse vlak ,gevlamd als gevolg van de ringporigheid. Op het kwartierse vlak een streeptekening.

Branden

vrij goed, geeft witte as.

Volumieke massa

510 – 830 kg/m³ bij 12% houtvochtgehalte. Vers 750 – 1150 kg/m³.

Mechanische kenmerken

Algemeen

essen is sterk en vrij hard. De voornaamste eigenschap is de taaiheid.

Buigsterkte

10 N/mm² matig tot hoog.

Elasticiteitsmodulus

12.800 N/mm².

Stijfheid

hoog.

Schokweerstand

middelmatig.

Druksterkte evenwijdig op de vezel

51 N/mm² zwak tot hard.

Schuifsterkte

14,6 N/mm².

Hardheid volgens Janka

langsvlak: 6.140 N/mm² matig tot hard.

Drogen

Essen moet langzaam drogen om de lichte kleur en veerkracht te bewaren. Aan de lucht drogen kan gemakkelijk. Het kunstmatig drogen mag niet boven de 60°C gaan, om de kleur te behouden.

Evenwichtsvochtgehalte bij respectievelijk 90 en 60% relatieve luchtvochtigheid

24 en 12%.

Vezelverzadigingspunt aan de lucht

23%.

Krimp

	van groen tot 12%	van groen tot absoluut droog
Radiaal	2,3%	4,6%
Tangentiaal	4,9%	8,4%

Stabiliteit

matig.

Werken

groot.

Duurzaamheid

Niet duurzaam, klasse V volgens praktijkervaring en veldonderzoek.

Geschiktheid tot impregneren

matig weerstandbiedend.

Chemische eigenschappen

vochtig hout in aanraking met ijzer wordt zwart.

Bewerking

Matig stug bij het zagen. Goed te schaven, is met de hand en machine goed te bewerken. Spijkers, schroeven en lijm houden goed. Buigen zeer goed.

Afwerking

Geeft geen moeilijkheden, goed te vernissen en te beitsen.

Toepassingen

Daar essen meestal om zijn taaiheid wordt toegepast, is essen met een groeiring breedte van 2,5 tot 4mm het meest bruikbare voor alle toepassingen. Stelen voor gereedschap zoals harken, hamers, bijlen. Turntoestellen : rekstokken, werpsperen, handgrepen, trapezen, springplanken, glijbanen. Sportartikelen : ski’s, roeiriemen, bobsleden. Verder : spanten van boten, laddersporten, weefgetouwen, katrollen, wagon- en carrosseriebouw. Essen, werd en wordt ook gebruikt voor kammen, maar is daarvoor niet ideaal.

Opmerkingen

Essen wordt niet gewaterd om kleurverandering te voorkomen. Daar essen een ringporige houtsoort is wordt de taaiheid bepaald door de groeiring breedte. Langzaam gegroeid essen met smalle groeiringen is minder taai dan essen met een groeiring breedte van 2,5 tot 4mm .Er wordt ook een onderscheid gemaakt volgens herkomst. Pools en Slavonisch essen zijn brozer. Inlands essen is taai, sterk, hard en zwaar, maar meestal onregelmatig van structuur. Frans essen is taai en gelijkmatig van structuur. Fraxinus spp. is een boom met een obligatorische kleurkern, m.a.w. een kernhoutboom. Het houtweefsel verliest van binnenuit zijn functie bij de levensprocessen van de boom. Het verlies van deze functie gebeurt na 60 jaar of later. Tijdens dit proces worden er allerlei stoffen afgezet in de cel- en vezelholten en de celwanden. Dit proces noemen we het verkernen van hout. We kunnen het kernhout ook duidelijk onderscheiden van het spinthout. In de praktijk spreken we dan van olijfessen. Fraxinus spp. vormt soms wortelknollen waarvan het hout meestal donkerder van kleur is met een mooie tekening. De eigenschappen van Amerikaans essen zijn ongeveer dezelfde als Europese Essen. Japanse Essen of Tamo is lichter van gewicht en bruiner van kleur. Loep kenmerken. Groeizones Duidelijk vanwege ringporigheid. Vaten Rangschikking: ringporig. Groepering: ringporig gerangschikt, in het vroeghout merendeels alleenstaand en in het laathout meestal in groepjes. Doorboring: enkelvoudige vatdoorboring. Diameter: tot 350 μm, in het laathout een vatdiameter tot 15 μm. Thyllen: aanwezig. Stralen Soort: één soort stralen. Breedte: 25 – 60 µm. Hoogte: lager dan 0,5 mm. Aantal: 5 – 9 per mm. Rangschikking: soms neiging tot etagebouw. Parenchymweefsel Paratracheaal parenchym: vasicentrisch, aliform, confluent. Marginaal parenchym aanwezig.