HCTO logo
Houtstudie Centrum

Hemelboom

Loofhout › Simarubaceae › Ailanthus altissima

Ailanthus altissima

Ailanthus is een geslacht van ongeveer 41 soortnamen in de familie Simarubaceae. Waarvan er 6 soorten geaccepteerd zijn (2025) en 7 soortnamen staan nog ter discussie. De overige 28 soortnamen zijn synoniemen. De geslachtsnaam Ailanthus staat discussie, is afgeleid van het Ambon-Maleise (Austronesische taal) woord ailanto, wat betekent: ‘boom van de goden’. Toen de boom in de 18e eeuw naar Europa en Amerika werd gebracht, werd de naam aangepast tot Ailanthus in het Moderne Latijn. De spelling werd beïnvloed door het Griekse woord anthos (ἄνθος), wat ‘bloem’ De soortnaam altissima is het Latijn voor heel hoog.

Handelsnamen

ATIBT: Siris, white BNB-EN 13556: tree of heaven (GB); ailante (F); Gõtterbaum (D). Code: AIAL Hemelboom (Nederlands); ailante (Frans); tree of heaven, ailanthus U.S. (Engels); Götterbaum, gemeiner Götterbaum (Duits); Kambalu, siris (India, Burma).

Herkomst

Azië: China, Indië, Japan, Manchuria, Mexico, Mongolia, Taiwan, Tibet. Aangeplant in Europa en Noord-Amerika in de 18de eeuw.

Boom

Is een bladverliezende snel groeiende boom, welke in 25 jaar een hoogte van 15 meter bereiken. Gemiddelde hoogte 17 tot 30 m. met een diameter van 0,6 tot 1 m. Hoewel de soort zelden ouder wordt dan 50 jaar, worden sommige exemplaren ouder dan 100 jaar. De bast is glad en lichtgrijs en wordt vaak wat ruwer met lichtbruine spleten naarmate de boom ouder wordt.

Hout

Fysische kenmerken

Kleur kernhout
Variërend van lichtgeel tot lichtbruin, soms met helderdere geelachtige of olijfkleurige strepen.
Kleur spint
geen verschil met het kernhout.
Nerf
grof.
Draad
meestal recht.
Tekeningen
als gevolg van zijn ringporigheid, gevlamd op dosse vlak, gestreept op kwartiervlak.
Geur
bladeren en bloemen verspreiden een onaangename geur.
Glans
matig glanzend.
Volumegewicht
600 tot 750 kg/m³ bij 12% houtvochtgehalte.

Mechanische kenmerken

Hemelboom is matig zacht.
Buigsterkte
76,2 N/mm².
Elasticiteitsmodulus
11.190 N/mm².
Druksterkte evenwijdig aan de vezel
46,1 N/mm²
Hardheid volgens Janka
evenwijdig aan de vezel: 6300 N.
Drogen.
Droogt langzaam. Omdat de bomen de eerste jaren een snelle groei vertonen, heeft de stam een ongelijkmatige structuur tussen het binnen- en buitenhout, waardoor het hout tijdens het drogen kan verdraaien of barsten
Krimp
van groen naar ovendroog
radiaal 6,1%
tangentiaal 10,8%
Krimp
matig.
Stabiliteit
stabiel.

Duurzaamheid

weinig duurzaam, klasse IV volgens de literatuur.
Vermoedelijke goed bestand tegen drooghoutboorders.
Impregneren
niet bekend.

Bewerking

Goed te schaven zowel met de hand als met de machine. Zagen, boren en draaien levert geen moeilijkheden op. Voor het aanbrengen van schroeven en nagels is voorboren gewenst om het splijten te voorkomen.
Lijmen
goed.
Buigen
niet bekend.

Afwerking

Goed te vernissen.

Toepassingen

Niettegenstaande het mooi hout is dat lijkt op essen heeft het weinig toepassing. Op de oorspronkelijke plaats wordt het gebruikt voor het maken van meubels, kleine houten werktuigen, vlotten voor te vissen en de papierindustrie en brandhout. Beschikbaarheid Deze houtsoort staat niet vermeld in de CITES-bijlagen of op de IUCN Rode Lijst van Bedreigde Soorten. Op veel locaties wordt het beschouwd als een invasieve of plaagsoort.

Opmerkingen

In China kweekt men zijderupsen op deze boomsoort. Aangeplant als sier- en laanboom in Engeland (1751), USA. (1784), Frankrijk en Nederland. Ooit gezien als een geëerde sierboom in China, waardoor hij in de 19e eeuw op grote schaal werd genaturaliseerd in een groot deel van de wereld. Tegenwoordig zijn de snelle groei en winterhardheid van ailanthus overweldigend gebleken voor veel ecosystemen en wordt het algemeen beschouwd als een invasieve soort. Eén Ailanthus -soort die inheems is in Malaysia, Ailanthus integrifolia, kan een hoogte bereiken tot 60 meter en kan de oorspronkelijke bron zijn voor de algemene naam, aylanto- boom van de hemel.

Stalen

Afmetingen massieven houtstalen: L.15 x B.8 x D.1 cm of afmeting volgens beschikbaarheid van de houtsoort. Afmetingen fineerstalen: A4 formaat of afmeting volgens beschikbaarheid van de houtsoort.

TypeVoorraadPrijs
MassiefOp voorraad2.00