Lijsterbes, wilde
Loofhout › Rosaceae › sorbus aucuparia
Sorbus aucuparia L.
Sorbus is een geslacht van ongeveer 851 soortnamen in de familie Rosaceae waarvan 111 soorten geaccepteerd zijn (2025) en 539 soortnamen staan nog ter discussie. De overige 201 soortnamen zijn synoniemen. De naam lijsterbes is afgeleid en genoemd naar lijsters omdat lijsters en andere vogels dol zijn op de bessen. De plant zorgt namelijk voor een goede voedselvoorziening voor vogels vanwege de lange periode met bessen. Verder trekken de bloemen in de zomer veel insecten en vooral veel wespen aan, die op het menu staan van veel vinken. Bovendien is de lijsterbes een zeer geschikte plek voor vogels om te broeden vanwege de dichte boomstructuur. ‘Sorbus’ is een Latijns woord en betekent letterlijk ‘vruch’. De soortnaam "aucuparia" komt van het Latijnse woord aucupor (vogelvangst). Er werden namelijk veel vogels gevangen bij dat soort bomen.
Handelsnamen
NEN-EN 13556 rowan (GB.) sorbier des oiseleurs (F); Eberesche (D) code: SOAU. Lijsterbes (Nederlands); sorbier (Frans); Vogelbeere (Duits); rowantree (Engeland).
Herkomst
Europa: in gans Europa tot Siberië.
Boom
De bladverliezende boom is inheems in ons land en komt vooral op zure bodems en in zandige streken voor, wordt 10 tot 12 m (soms tot 20 m) hoog met soms een gewrongen stam. De boom past zich geweldig goed aan, hij is aanwezig in verschillende ecologische systemen, van vlakten tot hooggebergte. In het gebergte gaat hij tot aan de boomgrens. Het is een vrij weinig eisende soort met een zeer uitgebreid en diepgaand wortelstelsel, die op gunstige groeiplaatsen vrij goed schaduw verdraagt. Op humus houdende gronden is het een pioniersoort, die door zijn goed afbreekbare strooisel de bodem verbetert. Hij heeft een snelle jeugdgroei en wordt hooguit 100 tot 150 jaar oud. De soort is goed bestand tegen luchtverontreiniging en heeft weinig last van ziekten, wel is hij gevoelig voor kanker (nectria galligena). De staalgrijze schors is aanvankelijk glad, maar wordt bij oudere bomen ruwer.
Hout
Fysische kenmerken
- Kleur kernhout
- varieert van roodachtig wit tot roodbruin, lijkt veel op appel of peren.
- kleur spint
- grijsachtig wit moeilijk te onderscheiden van het kernhout.
- Draad
- recht tot golvend.
- Nerf
- fijn.
- Tekening
- op het dossevlak een vage vlamfiguratie, op het kwartierse vlak een fijne streeppatroon.
- Glans op radiaalvlak
- matig glanzend.
- Volumieke massa
- 450 tot 750 kg/m³ bij 12% vochtgehalte.
Mechanische kenmerken
- algemeen
- kan vergeleken worden met appelhout.
- Buigsterkte
- 119 N/mm².
- Elasticiteitsmodulus
- 10.280 N/mm².
- Stijfheid
- zwak.
- Schokweerstand
- zwak.
- Druksterkte evenwijdig aan de vezel 58 N.
- Hardheid volgens Janka
- loodrecht op de vezel: 7.520 N.
Drogen
- Sorbus aucuparia droogt traag en heeft de neiging om snel te scheuren bij een snelle droging. Best eerst luchtdrogen, alvorens kunstmatig drogen. Kopsekanten van de stam afdekken
- Krimp
van groen tot 12% Radiaal 6,2% Tangentiaal 15% - Stabiliteit
- weinig stabiel.
- Werken
- groot.
Duurzaamheid
- Niet duurzaam, klasse V volgens de literatuur.
Bewerking
- Het trekkerig hout is nogal moeilijk te splijten. Het hout is matig stug bij het zagen. Goed te schaven, te boren en te draaien. Schroeven en spijkeren geeft geen problemen.
- Lijmen
- goed.
- Buigen
- niet bekend.
Afwerking
goed te kleuren en te vernissen.
Toepassingen
Kan voor bepaalde doeleinden worden gebruikt, als het gewaterd en goed gedroogd wordt. Het hout heeft geen industriële waarde. Het kan voor ruw timmerwerk en wagenbouw gebruikt worden. Hout van de Sorbus domestica is harder en wordt bijzonder gewaardeerd door schrijnwerkers, geweermakers, beeldhouwers, graveurs en houtdraaiers.
Afmetingen massieven houtstalen: L.15 x B.8 x D.1 cm of afmeting volgens beschikbaarheid van de houtsoort. Afmetingen fineerstalen: A4 formaat of afmeting volgens beschikbaarheid van de houtsoort.
| Type | Voorraad | Prijs |
|---|---|---|
| Massief | Op voorraad | €2.00 |